สินค้าคงเหลือ

ไม่ใช้กับ

• เครื่องมือทางการเงิน (อยู่ภายใต้ TAS 32 และ TFRS 9)
• สินทรัพย์ชีวภาพที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางการเกษตร ณ จุดเก็บเกี่ยว (อยู่ภายใต้ TAS 41)

วัตถุดิบ

• หาก ราคาตลาดของวัตถุดิบ ลดลง จนต่ำกว่ามูลค่าบัญชี ต้องปรับมูลค่าลดลงตามหรือไม่?
• ต้องดู บริบทของธุรกิจ ยกตัวอย่าง 2 กรณี
• กรณี 1 : รถ Ferrari มีวัตถุดิบเป็นอลูมิเนียม หากอลูมิเนียมราคาตก ไม่ได้หมายความว่าราคาสินค้าจะตกด้วย เนื่องจาก brand มีความแข็งแกร่ง กรณีนี้จึงไม่ต้องปรับมูลค่าของวัตถุดิบลง
• กรณี 2 : สายไฟ มีวัตถุดิบเป็นทองแดง หากราคาทองแดงตก ราคาสินค้าก็ควรจะตกด้วย เพราะสินค้าไม่ได้มีการปรุงแต่งอะไรเพิ่มเลย กรณีนี้จึงต้องปรับมูลค่าของวัตถุดิบลง

ด้อยค่า vs สัญญาสร้างภาระ

ด้อยค่า

• มีของอยู่ แต่ราคาตลาดดันตกหนัก ต้องบันทึก
  Dr ผลขาดทุนจากการด้อยค่า
  Cr ค่าเผื่อผลขาดทุนจากการตีราคาลง
  สัญญาสร้างภาระ
• ไม่มีของ แต่ไปทำสัญญาขายของ ในราคาที่ขาดทุน ยกตัวอย่าง เช่น มีของอยู่ 500 ไปทำสัญญาขายของ 900 ต้องไปหาซื้อของ 400 ในราคาที่ขาดทุน
  Dr ผลขาดทุนจากสัญญาสร้างภาระ
  Cr ประมาณการหนี้สิน

สัญญาซื้อคืน

• ทำสัญญาขายของ แต่มีเงื่อนไขว่าจะขอซื้อของคืนในภายหลัง ถือว่า เป็นการกู้ยืมเงินโดยสินค้าค้ำประกัน
• การบันทึกบัญชี ต้องไม่ตัดสินค้างคงเหลือ ออก
• ฝั่งขวา ให้รับรู้เป็นหนี้สินไว้ (ไม่ถือว่าเป็นการขาย)

รายการที่บันทึกเป็นต้นทุนมูลค่าคงเหลือไม่ได้

• ของเสียเกินปกติ , ค่าเก็บรักษา(ที่ไม่เพิ่มมูลค่า), ค่าบริหาร, ค่าขาย, ค่าปรับจราจร

วิธีคำนวณ มูลค่าสินค้าคงเหลือ แบบค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก

ตัวอย่าง

1. คำนวณ มูลค่าแต่ละรายการ (จำนวน * ราคา) และจับรวมมูลค่าทุกรายการ (100 *3) + (200 * 4) + (150 * 5) = 1,850 บาท
2. หาผลรวมของจำนวน (100+200+150) = 450 หน่วย
3. หาต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย 1,850 / 450 = 4.11 บาท
4. คำนวณมูลค่าสินค้าคงเหลือ โดย เอา จำนวนหน่วยที่คงเหลือ * ต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย
5. จำนวนหน่วยที่คงเหลือ 100 +200 +150 -300 = 150 หน่วย
6. มูลค่าสินค้าคงเหลือ 150 * 4.11 = 616.50 บาท

'ต่ำไป' 'สูงไป' คิดยังไง ไม่ให้ งง?

ตัวอย่าง สินค้าคงเหลือ ณ ต้นงวดต่ำไป 20,000 บาท และ ณ สิ้นงวดสูงไป 50,000 บาท ความผิดพลาดดังกล่าว ส่งผลอย่างไรกับต้นทุนขายของปี
วิธีคิด

• โจทย์บอก 'ต่ำไป' ในความเป็นจริง คือ ต้องบวกเพิ่มเข้าไป (+)
• โจทย์บอก 'สูงไป' ในความเป็นจริง คือ ต้องลดลงออกไป (-)
• ต้นทุนขาย = สินค้าต้นงวด + ซื้อ - สินค้าปลายงวด
• ต้นทุนขาย ในความเป็นจริง คือ +20,000 + ซื้อ - (-50,000) เท่ากับ ซื้อ + 70,000
• ตีความว่า (+) คือ ต่ำไป เพราะฉะนั้น ตอบว่า ต่ำไป 70,000 บาท

ตัวอย่างที่ 1

กิจการผลิตคอมพิวเตอร์ มีงานระหว่างทำ 24,000 บาท ต้นทุนทำต่อ 6,000 บาท ณ สิ้นรอบรายงานกิจการคาด ว่าจะสามารถขายสินค้าสำเร็จรูปได้ในราคา 25,000 บาท กิจการจะบันทึกบัญชีที่เกี่ยวข้องกับสินค้านี้ ณ วันสิ้น รอบอย่างไร

1. มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 2 กำหนดให้กิจการต้องวัดมูลค่าสินค้าคงเหลือด้วยราคาทุนหรือ "มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ" (Net Realizable Value: NRV) แล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า สำหรับ "งานระหว่างทำ" (Work in Progress) มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ (NRV) จะคำนวณได้จาก NRV = ราคาที่คาดว่าจะขายได้ของสินค้าสำเร็จรูป - ต้นทุนในการทำต่อให้เสร็จ
2. คำนวณหา NRV ของงานระหว่างทำ NRV = 25,000 - 6,000 = 19,000 บาท
3. เปรียบเทียบระหว่าง ราคาทุน (BV) กับ NRV:

• ราคาทุนปัจจุบันของงานระหว่างทำ = 24,000 บาทมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ (NRV) = 19,000 บาท
• เนื่องจาก NRV ต่ำกว่าราคาทุน กิจการจึงต้องปรับลดมูลค่าสินค้าลงมาให้เท่ากับ NRVคำนวณผลขาดทุนจากการลดมูลค่าสินค้า (Write-down):
• ผลขาดทุนฯ = ราคาทุน - NRV = 24,000 - 19,000 = 5,000 บาท

4. บันทึกบัญชี
   แสดงมูลค่าสินค้า 19,000 บาท / แสดงผลขาดทุนจากลดลงของสินค้าคงเหลือ 5,000 บาท