อยากทำ self-reflection ให้ได้ทุกวัน (แต่ไม่ได้ทำมาเดือนกว่าละ)

การใส่หน้ากากเข้าหากันไม่ใช่ปัญหาที่แท้จริง ปัญหาที่แท้จริงคือ การที่ผู้คนมีแนวโน้มจะเชื่อว่า หน้ากากอันนั้นคือตัวจริงของตัวเอง

Carl Jung เชื่อว่า สิ่งที่คนเรา ไม่ยอมรับในตนเอง จะถูกเผยออกมาโดยไม่รู้ตัว

ผู้คนจะเปิดเผยตัวเองผ่าน พฤติกรรมที่ทำซ้ำๆ

ในขั้นแรก เรามักจะพยายามหาเหตุผลมารองรับทุกการกระทำ บางทีพวกเขาอาจจะเครียด บางทีพวกเขาอาจจะไม่ตั้งใจ บางทีพวกเขาอาจจะไม่ได้หมายความว่าอย่างนั้น บางที พวกเขาก็แค่ เป็นแบบนั้นเอง เราพยายามหาเหตุผลทุกอย่าง ยกเว้นการยอมรับว่า นี่คือการที่พวกเขาล้ำเส้นเรา หรือแสดงความไม่เคารพในตัวเรา เพราะเราไม่อยากเสียพวกเขาไป

ในหลายๆ ความสัมพันธ์ดันตั้งอยู่ได้บนการไม่ยอมรับความเป็นจริง บางครั้ง การมองข้ามความเป็นจริง ทำให้ครอบครัวดำรงอยู่ได้ บางครั้ง การมองข้ามความเป็นจริง ทำให้ความสัมพันธ์ฉันเพื่อนดำรงต่อไปได้ ถึงแม้จะเป็นพิษ

ความสัมพันธ์ไม่ได้แตกร้าว เพราะความเคารพกันมันหายไป แต่มันร้าวเพราะมีฝ่ายหนึ่งเริ่มรู้สึกตัว

รู้สึกตัวว่า การแสดงความสนใจรักใคร่ที่ได้รับ มันมีกลอุบายแฝงอยู่ในการกระทำมากกว่าความจริงใจ และมันค่อนข้างยาก ที่จะกลับไปมองไม่เห็นสิ่งเหล่านี้ เมื่อเราเริ่มต้นมองเห็นมัน เราอาจจะกลายเป็นคนที่ยากที่จะถูกปั่นหัว แต่ในขณะเดียวกัน ก็ยากที่จะเป็นส่วนหนึ่งของสังคมไหนๆ เพราะกลุ่มก้อนสังคมที่มีปฏิสัมพันธ์กัน มักจะมี การยอมรับความไม่สมบูรณ์บางอย่างร่วมกัน โดยที่ต่างฝ่ายต่างพยายามจะไม่เอ่ยถึงสิ่งนั้น ใครที่ละเมิดสิ่งนี้ ก็จะกลายเป็นตัวปัญหาตัวแรก

แต่การเห็นความดำมืดของคนอื่น ก็เหมือนการเดินมาถึงแค่ครึ่งทาง ความน่ากลัวที่แท้จริงจะเริ่ม เมื่อเราเริ่มเห็นความดำมืดแบบเดียวกันนั้น ในตัวของเราเอง

การเข้าสังคมคือ การแสดงอย่างหนึ่ง และคำนี้ควรมีความหมายเป็นกลาง เพราะความสัมพันธ์ของผู้คน อยู่บนพื้นฐานของการแสดงบทบาท บางคนคือ เพื่อนผู้รับฟัง บางคนคือ เพื่อนที่ตลก บางคนคือ เพื่อนที่มักจะคอยช่วยเหลือผู้อื่น ทว่าเมื่อเราหยุดแสดง ผู้คนอาจจะเริ่มรับรู้การกระทำของเรา ว่าเป็นการแหกคอก เพราะการยอมรับกับคนอื่น ถึงสิ่งที่อยู่ในจิตใต้สำนึกของเรา ว่ามันมีตัวตนอยู่ในเรา เช่น ความอิจฉาริษยา แรงกระตุ้นแบบดิบๆ ความขุ่นเคืองไม่พอใจ การเริ่มเป็นตัวเองแบบสุดขั้ว สังคมสงบสุขที่เราอยู่จะเริ่มสั่นคลอน

แต่การเก็บกดความมืดมนในจิตใจ ก็ไม่ต่างจากการฝังมันไว้ทั้งเป็น มันมักจะหลุดเล็ดรอดออกมา ทางใดทางหนึ่ง ความย้อนแย้งในการกระทำ การพูดจาเสียดสี ความตึงเครียดภายใต้ความสุภาพอ่อนโยน การชิงดีชิงเด่นเงียบๆภายใต้คำชื่นชมยินดี บางครั้งเราไม่สามารถระบุการกระทำเหล่านั้นออกมาได้ตรงๆ แต่เรารู้สึกได้ถึงมัน

คำถามที่เราควรถามตัวเองบ่อยๆ เพื่อสร้างสติให้ตัวเอง อาจจะเป็นว่า

แล้วเราจะทำยังไงให้ดำรงความกรุณาต่อตัวเองและมนุษย์คนอื่นได้ โดยที่ก็มองเห็นธรรมชาติความเป็นมนุษย์ไปพร้อมๆ กัน