เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมได้ไปว่ายน้ำที่สระจุฬาภรณ์ (ม.เกษตร) กับพี่ที่รู้จักตอนเช้า 6 โมง

แต่ก็ยังมีคนมาก่อนผม ...

สระ ม.เกษตร เป็นหนึ่งในไม่กี่สระที่มีสระลึก 5 เมตร ไว้ซ้อมดำน้ำ ไม่ว่าจะเป็น Scuba Diving หรือ Free Diving ก็มีผู้คนมาใช้บริการกันบ่อยๆ ข้อดีอีกข้อคือจ่ายรอบเดียว ว่ายได้ทุกสระ ผมว่ายไปกลับปกติ แต่หลังจากนั้น ก็ไปดำน้ำที่สระ 5m ต่อ

หากเรามองความลึกของสระ 5m จะรู้สึกกลัวขึ้นมาทันที มีความโหวงๆ รู้สึกไม่ปลอดภัย ตอนผมดำน้ำ ผมคิดอย่างเดียวคือการสแกนร่างกาย ไม่สามารถคิดถึงเรื่องงานในวันพรุ่งนี้หรือความกังวลในอดีตได้ เพราะสมองต้องโฟกัสอยู่กับสิ่งเดียวคือ "ความรู้สึกภายใน" หากใจวอกแวก อัตราการเต้นของหัวใจจะสูงขึ้น และออกซิเจนจะหมดเร็วขึ้น การรักษาความเงียบในหัวใจจึงเป็นทักษะสำคัญเพื่อให้ดำน้ำได้นานขึ้น

การอยู่ใน Flow State คือ สภาวะที่ตัวตนหายไป เหลือเพียงการเคลื่อนไหวที่นุ่มนวลและการรับรู้แรงดันของน้ำรอบตัว นักดำน้ำหลายคนจึงเปรียบเทียบว่าใต้น้ำคือสถานที่ที่สงบที่สุดในโลก เพราะมีเพียงเสียงหัวใจของตัวเองเท่านั้น

การลงไปในความลึกที่แสงสว่างเริ่มเลือนลางและความดันเพิ่มขึ้น เป็นการบีบให้เราต้องเผชิญหน้ากับสัญชาตญาณการเอาชีวิตรอด

เมื่อความอึดอัดจากการอยากหายใจเกิดขึ้น จะเห็นปฏิกิริยาของตัวเองชัดเจนว่า "เมื่อเผชิญกับวิกฤต เราเป็นคนอย่างไร?" เราลนลาน หรือเราสามารถกล่อมตัวเองให้สงบลงได้ การฝึก Free Diving สอนให้เราไม่ตอบโต้กับความอึดอัดด้วยอาการตกใจ แต่ให้เฝ้าดูความรู้สึกนั้นอย่างมีสติ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการจัดการอารมณ์ในชีวิตประจำวัน

ทางวิทยาศาสตร์ ความรู้สึกอยากหายใจไม่ได้เกิดจากขาดออกซิเจน แต่เกิดจากการสะสมของ CO2 การฝึกฝนทำให้เราเรียนรู้ว่า "ความรู้สึกที่ว่าไม่ไหวแล้ว" มักจะเป็นเพียงสัญญาณเตือนล่วงหน้าที่ร่างกายสร้างขึ้น แต่เรายังมีศักยภาพเหลืออยู่ การเข้าใจความจริงข้อนี้ช่วยเปลี่ยนมุมมองที่มีต่อ "ขีดจำกัด" ของตัวเอง ทั้งในเรื่องการดำน้ำและเรื่องอื่นๆ ในชีวิต ว่าเราสามารถไปได้ไกลกว่าที่ใจคิดหากมีสติกำกับ

Free Diving คือการย้อนกลับมาสำรวจภายในของตัวเองในขณะที่กำลังสำรวจโลกใต้น้ำ มันสอนให้เราตระหนักรู้ถึงลมหายใจ การเต้นของหัวใจ และความคิดที่ว้าวุ่น จนกระทั่งเราสามารถควบคุมสิ่งเหล่านั้นให้กลายเป็นความสงบนิ่งได้ในที่สุด